Kleurenkalibratie

Kleurkalibratie is het moderne hulpmiddel voor de perfecte witbalans en correcte kleuren.

In de moderne workflow vervangt deze module het creatieve werk van de oude module “Witbalans”.

Hier stel je in hoe warm of koud het beeld moet overkomen (creatief gedeelte).

Kleurkalibratie maakt gebruik van een techniek die CAT (Chromatic Adaptation Transform) heet. Eenvoudig gezegd: deze berekent kleuren zoals het menselijk oog ze bij verschillende lichtomstandigheden waarneemt. Dit leidt tot natuurlijkere huidtinten en voorkomt vreemde kleurverschuivingen in zeer lichte gebieden.

De belangrijkste tabbladen en functies

1. tabblad “CAT” (Chromatische aanpassing)

Hier breng je 99% van de tijd door. Dit is je nieuwe witbalans.

• lichtbron: hier kun je vooraf ingestelde waarden selecteren (bijv. ‘daglicht’, ‘schaduw’, ‘gloeilamp’).
  • tip: ‘volgens de camera’ neemt de instelling van je camera over.
• met de temperatuur schuif stel je de witbalans in (kouder of warmer)
• pipet
  1. klik op het pipet pictogram.
  2. trek een rechthoek in de afbeelding over een gebied dat eigenlijk neutraal grijs of wit zou moeten zijn (bijvoorbeeld een grijze muur, een wit T-shirt).
  3. de module verwijdert een kleurzweem automatisch.

2. tabblad “R” / “G” / “B” (kanaalmixer)

Dit is voor gevorderden. Hier kun je instellen hoe de camerakleuren (rood, groen, blauw) worden gemengd.

• wordt vaak gebruikt voor zwart-witconversies (hiervoor is er een preset “zwart-witfilm”) of om extreme kleurzweem van goedkope ledlampen te corrigeren, wat met de normale witbalans niet lukt.

3. tabblad “helderheid”

Maakt het mogelijk om de helderheid te corrigeren tijdens het aanpassen van de kleuren. Meestal is het beter om dit te doen in de module “belichting”, maar soms helpt het hier om te zien of een kleurzweem alleen in de schaduwen ligt.

4. tabblad “verzadiging”

Hier kun je de verzadiging regelen op basis van de kleurkanalen. Dit is een van de beste tools in darktable voor hoogwaardige zwart-witconversies.

5. tabblad “grijs”

Dit tabblad dient om een neutrale grijsbalans te berekenen op basis van de huidige instellingen van de kanaalmixer. Let eens op de monochrome voorinstellingen.

Als de kleuren ‘vreemd’ zijn

Soms zien kleuren er vreemd uit nadat deze module is geactiveerd. Dit komt vaak doordat de oude module “witbalans” niet op “camera-referentie” staat.
Checklist:

1. controleer de module “witbalans”: staat deze op “camera-referentie”?
2. “Kleurenkalibratie” activeren.
3. klik met de pipet in het tabblad “CAT” op een neutraal oppervlak.

Speciaal geval: kunstlicht

Bij moeilijk kunstlicht (straatlantaarns, goedkope leds) werken normale witbalansinstellingen vaak niet goed. Kleurkalibratie heeft hier een ‘superkracht’:

• Het kan het ‘kleurengamma comprimeren’. Dit voorkomt dat bijvoorbeeld blauw LED-licht een onnatuurlijke, vlakke brij wordt. (Te vinden onder de geavanceerde instellingen, indien nodig).

Samenvatting

• gebruik deze module in plaats van de witbalansregelaar in de oude module.
• het tabblad CAT is je belangrijkste hulpmiddel.
• gebruik de pipet op neutrale oppervlakken voor snelle resultaten.

13 januari 2026