4 januari 2026
Kleurkalibratie is het moderne hulpmiddel voor een perfecte witbalans en correcte kleuren.
In de moderne workflow vervangt deze module het creatieve werk van de oude module "Witbalans".
- Oude module "Witbalans": blijft altijd op "Camera-referentie" staan (technische basis).
- Kleurencalibratie: hier stel je in hoe warm of koud het beeld moet overkomen (creatief gedeelte).
Waarom deze verandering? Deze module maakt gebruik van een techniek die CAT (Chromatic Adaptation Transform) heet. Eenvoudig gezegd: deze berekent kleuren zoals het menselijk oog ze bij verschillende lichtomstandigheden waarneemt. Dit leidt tot natuurlijkere huidtinten en voorkomt vreemde kleurverschuivingen in zeer lichte gebieden.
De belangrijkste tabbladen en functies
1. Reiter “CAT” (Chromatische aanpassing)
Hier breng je 99% van de tijd door. Dit is je nieuwe witbalans.
- Illuminant (lichtbron): hier kun je vooraf ingestelde waarden selecteren (bijv. 'daglicht', 'schaduw', 'gloeilamp').
- Tip: "Zoals opgenomen" (As Shot) neemt de instelling van je camera over.
- Pipet (kleur van het gebied): het belangrijkste gereedschap!
- Klik op het pipetpictogram.
- Trek een rechthoek in de afbeelding over een gebied dat eigenlijk neutraal grijs of wit zou moeten zijn (bijvoorbeeld een grijze muur, een wit T-shirt).
- De module verwijdert de kleurzweem automatisch.
2. Tabblad “R” / “G” / “B” (kanaalmixer)
Dit is voor gevorderden. Hier kun je instellen hoe de camerakleuren (rood, groen, blauw) worden gemengd.
- Toepassing: Wordt vaak gebruikt voor zwart-witconversies (hiervoor is er een preset "zwart-witfilm") of om extreme kleurzweem van goedkope ledlampen te corrigeren, wat met de normale witbalans niet lukt.
3. Tabblad “Helderheid” (Brightness)
Maakt het mogelijk om de helderheid te corrigeren tijdens het aanpassen van de kleuren. Meestal is het beter om dit te doen in de module Belichting, maar soms helpt het hier om te zien of een kleurzweem alleen in de schaduwen ligt.
4. Tabblad “Kleurrijkheid” (Colorfulness):
Hier kun je de helderheid en verzadiging regelen op basis van de kleurkanalen. Dit is een van de beste tools in Darktable voor hoogwaardige zwart-witconversies.
5. Tabblad “Grijs” (Gray):
Dit tabblad dient om een neutrale grijsbalans te berekenen op basis van de huidige instellingen van de kanaalmixer.
Workflow-tip: als de kleuren ‘vreemd’ zijn
Soms zien kleuren er vreemd uit nadat deze module is geactiveerd. Dit komt vaak doordat de oude module "Witbalans" niet op "Camera-referentie" staat.
Checklist:
- Controleer de module "Witbalans": staat deze op "Camera-referentie"?
- Module "Kleenkalibratie" activeren.
- Klik met de pipet in het tabblad "CAT" op een neutraal oppervlak.
Speciaal geval: kunstlicht
Bij moeilijk kunstlicht (straatlantaarns, goedkope leds) werken normale witbalansinstellingen vaak niet goed. Kleurkalibratie heeft hier een 'superkracht':
- Het kan het kleurengamma comprimeren. Dit voorkomt dat bijvoorbeeld blauw LED-licht een onnatuurlijke, vlakke brij wordt. (Te vinden onder de geavanceerde instellingen, indien nodig).
Samenvatting
- Gebruik deze module in plaats van de witbalansregelaar in de oude module.
- Het tabblad CAT is je belangrijkste hulpmiddel.
- Gebruik de pipet op neutrale oppervlakken voor snelle resultaten.