27 januari 2026
De standaard workflow: een praktisch voorbeeld
De automatische belichting van de camera wordt vaak beïnvloed door heldere partijen in beeld. Wat kan maken dat het eigenlijke hoofdonderwerp te donker wordt. Dit komt vooral voor bij donkere motieven (zoals de zwarte kat hier) of in tegenlichtsituaties.
Startpunt
Het RAW-beeld is onderbelicht. Alleen de heldere lichtreflecties op de boomstam en in de achtergrond zijn correct belicht, terwijl de kat als het hoofdmotief weinig tekening heeft. Aangezien we met een RAW-bestand werken is deze afbeeldingsinformatie wel beschikbaar en kan deze worden gereconstrueerd.
Stap 1: belichting
In de eerste stap wordt de globale helderheid van het beeld gecorrigeerd.
De belichting wordt verhoogd tot het punt waarop de middentonen van het beeld correct overkomen.
Lokale aanpassing met een masker: omdat een globale verhoging van de belichting de lichte achtergrond zou overbelichten, gebruiken we de belichtingsmodule een tweede keer (=nieuw exemplaar). Met een zacht verlopend, getekend masker wordt alleen het gebied van de kat en de boomstam opgefleurd. Dit richt direct de visuele focus op het hoofdonderwerp.
Stap 2: kleurkalibratie
Deze module wordt voornamelijk gebruikt voor de juiste aanpassing van de witbalans in de context van de moderne workflow.
In dit geval heeft de camera de witbalans al juist bepaald. Het licht is warm en natuurlijk, daarom zijn hier geen verdere correcties nodig. De module blijft op de standaardinstellingen (of neemt de waarden “als opname” over).
Stap 3: AgX
Hier vindt de tone mapping plaats, d.w.z. het dynamische bereik van de foto wordt gecomprimeerd en aangepast op het bereik van de monitor.
De module zorgt ervoor dat de hoge lichten acceptabel worden afgebeeld en niet “clippen” (uitbijten). Tegelijkertijd wordt het contrast in de schaduwen geregeld om details te behouden en een saai beeld te voorkomen.
Stap 4: toonequalizer
De toonequalizer is een krachtig hulpmiddel voor lokale aanpassingen van de belichting (“doordrukken en tegenhouden”) zonder zelf maskers te hoeven tekenen.
Iin de achter- en voorgrond zijn heldere gebieden, die afleiden.
Met de toonequalizer worden de helderste delen van het beeld selectief donkerder gemaakt waardoor de aandacht beter op de kat wordt gericht.
Stap 5: kleurbalans RGB
Deze module is verantwoordelijk voor verzadiging en creatieve kleur beïnvloeding.
Omdat we streven naar een natuurlijke uitstraling en de kleuren van het bos er al goed uit zien, is in dit voorbeeld geen sterke manipulatie nodig. Het beeld profiteert van de natuurlijke kleuren, daarom slaan we deze stap over of maken we alleen minimale aanpassingen qua globale verzadiging.
Optioneel: Scherpte & details
Nadat het licht en de kleur correct ingesteld zijn, is het tijd om naar de details te kijken.
RAW verscherping (nieuw in darktable 5.4)
RAW verscherping herstelt details, die verloren zijn gegaan als gevolg van diffractie, anti-aliasing filters en soortgelijks. Het is de ideale stap naar de basisscherpte. Maak dit de standaard!
Contrast equalizer
Bij dierenportretten ligt de focus idealiter op de ogen. In deze opname is de focus niet perfect getroffen.
Met de contrastequalizer verhogen we de lokale contrasten. Dit versterkt de structuur in de vacht en maakt de ogen helderder en scherper. Het beeld krijgt meer diepte.
Uitsnijden
De uitsnede, die u kiest is heel bepalend voor hoe de afbeelding overkomt.
De originele compositie bevat veel irrelevante elementen aan de randen. Verder bijsnijden plaatst de kat prominenter in beeld (gebruik daarbij bijvoorbeeld de regel van derden). De compositie ziet er rustiger en meer gefocust uit.
