27 januari 2026
De standaard workflow: in 5 + 1 stappen naar de afbeelding
Of het nu een landschap, portret of architectuur is – 90% van alle afbeeldingen kan worden ontwikkeld met maar enkele modules. Onze standaard workflow is de scene-gerefereerde manier van werken. Daarmee worden aanpassingen voorspelbaar met minder artifacten.
Stap 1: belichting
Doel: stel de helderheid van de middentonen in.
- negeer voor nu even uitgebeten hoge lichten of dichtgelopen schaduwen. Concentreer je op het hoofdonderwerp (het gezicht of een object).
- verplaats de schuifregelaar zodat dit onderwerp, naar uw idee, er goed belicht uitziet.
- Tip: gebruik de pipet in de module als u niet zeker bent.
- Tip: darktable start standaard al met +0.7 EV.
Stap 2: kleurkalibratie
Doel: instellen van de juiste witbalans.
- de oude module “Witbalans” is nog nodig en staat op “Camera Referentie” ingesteld. Laat dit zo en verander niets.
- gebruik alleen “Kleurkalibratie” om de witbalans aan te passen.
- deze module werkt nauwkeuriger en voorkomt kleurverschuivingen in de hoge lichten beter.
- je kan verschillende soorten lichtbronnen uitproberen en zien wat het effect is.
Stap 3: AgX
Doel: beheers contrast en dynamiek (tone mapping).
- hier passen we de grotere contrastomvang van de camera aan aan de kleinere omvang van de monitor. En geef je te felle lichten en te donkere schaduwen weer doortekening.
- de foto krijgt hier zijn “look” en globaal contrast.
Stap 4: toon equalizer
Doel: lokale helderheidsaanpassingen (tegenhouden en doordrukken).
- als AgX het beeld er in grote lijnen goed uit laat zien, maar onderdelen zijn nog steeds te donker of te helder, zet dan deze module in.
Stap 5: kleurbalans RGB
Doel: verzadiging en kleuraanpassingen.
- hier geef je de foto “pop”.
- gebruik de schuif “Globale levendigheid” om kleuren te versterken.
- pas de verzadiging van de hoge lichten of juist de schaduwen aan.
- kleurcorrectie van de hoge lichten of juist de schaduwen (split toning)
Verder: scherpte, details,ruis, etc.
Nu de belichting en kleur goed zijn, de details en uitsnede. Ook hier heb je verschillende tools om uit te kiezen, afhankelijk van je doel:
Uitsnijden
Het uitsnijden is vaak een eerste of laatste stap.
- bepaalt de uitsnede en beeldverhouding (bijv. 3:2, 16:9 of vierkant).
- storende elementen aan de rand kunnen worden verwijderd. Een goede uitsnede kan het beeld enorm verbeteren.
RAW verscherpen (nieuw in DarkTable 5.4)
- onderdeel van de module Demozaiek.
- vink ‘raw verscherpen’ aan.
- dit herstelt de lichte onscherpte door bv anti-aliasing. Het is de beste en snelste weg naar een basisscherpte. Maak dit de standaard!
Contrast equalizer
- de tool voor lokaal contrast, scherpte en verzadiging.
- Hoe:
- trek de curve aan de rechterkant omhoog voor fijne scherpte.
- trek de curve in het midden omhoog voor meer “duidelijkheid” (clarity, lokaal contrast/structuur).
- Het is een intuïtief instrument waarmee jij precies bepaalt welke details worden benadrukt (fijne of grove structuren).
Lenscorrectie
- detecteert automatisch je lens en corrigeert optische fouten (vervormingen, lichtafval, kleurranden).
- een absolute must voor groothoek opnamen en architectuur, zodat gebouwen er niet vervormd uitzien.
Ruis reductie
- alleen als het nodig is (hoge ISO). Darktable herkent automatisch je camera.
De 5+1-workflow en de pixelpipe
Hierboven somden wij een aantal op elkaar volgende bewerkingen op. Darktable sorteert de bewerkingen (modules) automatisch (de z.g. pixelpipe). Die pixelpipe is een optimale volgorde van bewerkingen en vastgesteld door de ontwikkelaars. Het maakt daarom niet uit in welke volgorde jij bewerkingen uitvoert: darktable zet hen altijd in de goede volgorde achter elkaar. Als je de ’toon actieve modules’ aanklikt, zie je die volgorde.
Darktable is uitgebreid. Het komt dus voor dat je een bewerking (b.v. verscherpen) via meerdere modules kan uitvoeren. Dat is niet erg, experimenteer en vind uit wat voor jou het beste werkt.