De tab ‘basiskleuren’ in AgX is lastiger uit te leggen.
Er speelt een beroemd begrip: gamut, een mooi woord voor een verzameling kleuren. Dat is het bereik aan kleuren welk een apparaat / scherm kan weergeven. Als je ‘buiten het gamut’ geraakt, zal je scherm ‘gedwongen’ worden kleuren weer te geven, die niet mogelijk zijn. De kleuren kunnen alleen nog maximaal worden. Kleuren, die het net niet waren, worden dat ook wat betekent dat alles hetzelfde wordt. Details gaan verloren en de kleuren worden vlak, saai.
Bij toonmapping kunnen kleuren ‘buiten het gamut’ komen te liggen en dat moet voorkomen worden. Dat kan door kleuren binnen het gamut te trekken, ver van het maximum. Je moet kleuren laten uitdoven om niet in de problemen te komen.
In de tab ‘basiskleuren’ zie je dat kleuren uitdoven, verzwakken. In het bovenste deel van de tab zie je drie ‘verzwakkings’ schuifregelaars: voor elke RGB kleur een. De standaardwaarden (b.v via de voorinstelling ‘blender – basis’) zijn met zorg gekozen.
Het toonmapping kan ook tot een kleurverschuiving leiden en de rotatie schuifregelaars corrigeren dat. Roteren is niets anders dan kleuren veranderen door aan het kleurenwiel te draaien.
De aanpassingen moeten dus voor het toonmappen plaatsvinden, anders ontstaan er mogelijk fouten. Dan doet de toonmapper zijn werk, maar dat betekent dat er gewijzigde kleuren blijven bestaan. Je moet de aanpassingen na de toonmapping weer te niet doen. Verzwakkingen opheffen en rotaties terugdraaien: het onderste gedeelte doet dat. Ook hier weer met zorg gekozen standaardwaarden.
Wat hier gebeurd is een techniek om fouten te voorkomen. Darktable heeft daar instellingen voor gekozen en vaak gaat dat goed. Ben je ontevreden, dan mag je de schuiven verschuiven tot je weer tevreden bent. Dat kan best lastig zijn.
Samengevat: de basiskleuren tab is vooral bedoeld als (instelbare) veiligheidsklep, niet om kleuren te bewerken. Als je kleuren wilt aanpassen, gebruik dan liever de bekende modules als kleurbalans RGB. Gebruik een voorinstelling als ‘blender basis of glad basis’.
11 februari 2026